فصـل اول

تعاريف و اصطلاحات الكتريكي

Definitions and Electrical Expressions

(1)- برقدار كردن و جريان دادن را تعريف كنيد.

(2)- فيدرهاي اولويت‌دار را تعريف نماييد.

(3)- انواع اضافه ولتاژ در شبكه را نام ببريد.

(4)- تغييرات فركانس در اثر چه عواملي در شبكه بوجود مي‌آيد؟

(5)- رنج (Range) تغييرات فركانس عادي پست را ذكر نماييد.

(6)- منظور از خط گرم چيست؟

(7)- دستگاه فشار قوي را تعريف كنيد.

(8)- رديف ولتاژهاي انتقال و فوق توزيع و توزيع را در ايران نام ببريد.

(9)- كد سطح ولتاژهاي شبكه را در ايران بنويسيد.

(10)- تلفات را تعريف نماييد و توضيح دهيد در يك شبكه به چه پارامترهايي بستگي دارد؟

(11)- اينترلاك را تعريف نماييد و انواع آن را بنويسيد.

(12)- منظور از كنترل شبكه چيست؟

(13)- منظور از بهره‌برداري پست چيست؟

(14)- بحران را تعريف كنيد.

(15)- شبكة فوق توزيع را تعريف كنيد.

(16)- شبكة انتقال را تعريف كنيد.

(17)- مركز ديسپاچينگ فوق توزيع را شرح دهيد.

(18)- مركز ديسپاچينگ منطقه‌اي را شرح دهيد.

 

 

پاسخ‌هاي فصل اول

(1)- تحت ولتاژ قرار دادن هر دستگاه را برقدار كردن مي‌نامند و بارگيري از تجهيزات برقدار را جريان دادن مي‌گويند.

 

(2)- فيدرهاي اولويت‌دار آن دسته از فيدرهايي هستند كه مناطق خاص و حساسي از شبكه برق را تغذيه نموده و در صورت نياز به خاموشي در مدت زمان معيني، از اولويت عدم قطع برق، برخوردار هستند.

(3)-

الف) اضافه ولتاژي كه بر اثر صاعقه بوجود مي‌ايد.

ب) اضافه ولتاژي كه بر اثر قطع و وصل ديژنكتور بوجود مي‌آيد (سوئيچينگ).

ج) اضافه ولتاژي كه بر اثر خازني شدن خط در حالت بي‌باري ايجاد مي‌گردد (اثر فرانتي).

د) اضافه ولتاژ ناشي از پديده رزونانس.

هـ) اضافه ولتاژ ناشي از پديده فرورزونانس.

و) اضافه ولتاژ ناشي از برخورد خطوط انتقال با سطح ولتاژ بالاتر.

ز) اضافه ولتاژ ناشي از خروج بارهاي بزرگ.

 

(4)- تغييرات فركانس بر اثر عواملي از جمله از دست رفتن قسمتي از توليد و قطع مقدار قابل ملاحظه‌اي از بار مصرف كننده و يا اتصال كوتاه شديد و طولاني مدت ايجاد مي‌گردد.

(5)- تغييرات فركانس تا 3/0 (3/50 تا 7/49) هرتز از نظر بهره‌برداري قابل قبول بوده و مركز كنترل ديسپاچينگ ملي موظف است نسبت به تثبيت فركانس شبكه اقدام نمايد. 

(6)- خط گرم (Hot Line) خطي است كه تحت تانسيون و به عبارتي ولتاژ داشته باشد.

 

(7)- هر دستگاه تجهيز و هادي كه در شبكه به طور نرمال و با ولتاژ بيش از 400 ولت باشد را دستگاه فشار قوي مي‌نامند.

(8)- در صنعت برق ايران ولتاژهاي استاندارد به صورت 20، 63، 132، 230 و 400 كيلو ولت مي‌باشند اما در برخي از نقاط كشور يا شبكه‌هاي داخلي صنايع از ولتاژهاي 3/6، 11 و 33 كيلو ولت نيز استفاده مي‌گردد.

(9)-

9

8

7

6

5

4

3

2

1

0

كد

400

230

132

63

33

20

11

3/6

3/3

4/0

ولتاژ (كيلوولت)

 

(10)- انرژي توليد شده منهاي انرژي مصرف شده را تلفات مي‌گويند. انواع تلفات در شبكه با توجه به اهميت آن عبارتند از:

الف) تلفات حرارتي: عمده‌ترين تلفات در شبكه مربوط به تلفات انتقال انرژي يعني تلفات حرارتي هادي است كه به صورت RI2 مي‌باشد. همانگونه كه ملاحظه مي‌گردد تلفات حرارتي به مقدار جريان و مقاومت هادي‌ها بستگي دارد (نظير تلفات مس در ترانسفورماتورها).

ب) تلفات آهن در ترانسفورماتورها: اين تلفات شامل تلفات هيسترزيس و تلفات فوكو مي‌باشد. تلفات آهن به جنس هسته، فركانس و شكل فيزيكي هسته بستگي دارد.

ج) تلفات كرونا: تلفات كرونا درصد بسيار كمي از تلفات را شامل مي‌شود كه به سطح ولتاژ، مقطع يا شكل هادي و شرايط جوي بستگي دارد.  

(11)- قفل بين سكسيونرها و ديژنكتورها جهت بهره‌برداري صحيح و ايمن از تجهيزات پست را اينترلاك گويند و انواع آن مكانيكي و الكتريكي مي‌باشد.

(12)- مجموعه اقداماتي كه به منظور حفظ پايداري، قابليت اطمينان و غيره انجام مي‌گيرد را كنترل شبكه گويند.

(13)- مجموعه عمليات اپراتوري پست‌ها در چهارچوب دستورالعمل‌هاي صادره را بهره‌برداري پست گويند.

 (14)- بحران در شبكه برق عبارت است از شرايطي كه موجب خاموشي يا كاهش ضريب اطمينان در بهره‌برداري گردد.

(15)- به مجموعه‌اي از تجهيزات پست، خطوط هوايي و كابل‌هاي زميني در حال بهره‌برداري با ولتاژ 63 كيلو ولت اطلاق مي‌گردد.

(16)- به مجموعه‌اي از تجهيزات پست، خطوط هواي و كابل‌هاي زميني در حال بهره‌برداري با ولتاژهاي 400، 230 و 132 كيلو ولت اطلاق مي‌گردد.

(17)- محلي است كه در آن شبكه فوق توزيع و فيدرهاي 20 كيلو ولت زير پوشش، هدايت و كنترل مي‌گردد.

(18)- محلي است كه در آن شبكه انتقال زير پوشش و فعلاً نيروگاه‌هاي كمتر از 100 مگا وات، هدايت و كنترل مي‌شوند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصـل دوم

خطوط انتقال

 

Transmission Lines

 

خطوط هوايي              Overhead Transmission Lines

كابل‌هاي زيرزميني      Under Ground Transmission Cables

 

 

70ـ(1)- خطوط انتقال نيرو را تعريف نماييد.

71ـ(2)- خطوط انتقال نيرو از نظر سطح ولتاژ به چند دسته تقسيم مي‌شوند؟

74ـ(3)- چرا براي انتقال نيرو از ولتاژهاي بالا استفاده مي‌گردد؟

76ـ(4)- انواع خط (از نظر طول) را نام ببريد.

80ـ(5)- دكل انتهايي (Dead End) چه نوع دكلي است؟

81ـ(6)- چرا به برج‌هاي انتهايي، برج زاويه هم مي‌گويند؟

84ـ(7)- فلش و اسپن خط را تعريف كنيد و چه ارتباطي با هم دارند؟

85ـ(8)- چرا دكل را ارت مي‌كنند؟

88ـ(9)- گالوپينگ چيست؟

89ـ(10)- گنتري چيست؟

90ـ(11)- دمپر يا ميراكنندة نوسانات در خطوط هوايي چيست؟

91ـ(12)- گويهاي رنگي ايمني در روي خطوط انتقال نيرو به چه منظوري نصب مي‌گردد؟

93ـ(13)- به چه خطوطي باندل مي‌گويند؟ (Bundle Transmission Lines)

96ـ(14)- علت افزايش ولتاژ در انتهاي  خطوط انتقال نيرو را توضيح دهيد.

101ـ(15)- هادي‌هاي خطوط انتقال نيرو توسط چه وسيله‌اي به دكل وصل مي‌شوند؟

105ـ(16)- OP.G.W چيست و مزاياي آن كدام است؟

106ـ(17)- انواع مقره‌ها (Insulators) را از نظر جنس و شكل نام ببريد.

107ـ(18)- اضافه ولتاژهاي موقت در شبكه چگونه بوجود مي‌آيند؟

110ـ(19)- انواع پايه‌هاي خطوط انتقال نيرو كدامند؟

121ـ(20)- فاصله خزشي روي مقره چيست؟

126ـ(21)- علت استفاده از روغن در كابل چيست؟

134ـ(22)- در كابلهاي روغني آلارم افت فشار روغن نشانه چيست؟

135ـ(23)- تانك رزروار روغن در كابل‌هاي روغني به چه منظوري نصب مي‌شود؟

136ـ(24)- در حال حاضر چه نوع كابل‌هايي در شبكه انتقال و فوق توزيع مصرف مي‌شود؟

 


 

پاسخ‌هاي فصل دوم

70ـ(1)- در شبكه‌هاي برق‌رساني براي انتقال انرژي توليدي نيروگاه‌ها به مراكز مصرف، ايجاد ارتباط بين استان‌ها يا مراكز مهم مصرف با هدف افزايش قابليت اطمينان برق‌رساني يا دلايل متعدد ديگر از خطوط انتقال نيرو استفاده مي‌شود.

71ـ(2)- تقسيم‌بندي رنج ولتاژ داراي چند استاندارد مي‌باشد اما در ايران استاندارد عمومي‌تر بدين گونه است كه: ولتاژهاي 400، 230 و 132 كيلو ولت براي انتقال، 63 كيلو ولت براي فوق توزيع، 20 كيلو ولت و پايين‌تر براي توزيع. در برخي از نقاط كشور يا شبكه‌هاي داخلي صنايع از ولتاژهاي 33، 11 و 3/6 كيلو ولت نيز استفاده مي‌شود.

74ـ(3)- به دليل وجود رابطه معكوس بين ولتاژ و جريان اگر براي انتقال نيرو از ولتاژ پايين استفاده شود مقدار جريان عبوري افزايش مي‌يابد كه براي مسافت‌هاي طولاني مشكل تلفات توان و افت و ولتاژ را در انتهاي خط بوجود مي‌آورد.

76ـ(4)- خط كوتاه                L < 80 Km  (L معادل طول خط است)

خط متوسط              80 Km

خط بلند               240 Km < L

80ـ(5)- از دكل انتهايي (Terminal Tower) در انتهاي خط انتقال يا مناطق خاص استفاده مي‌گردد. با توجه به اينكه نيروهاي وارده بر اين نوع دكل‌ها يكطرفه مي‌باشد در نتيجه وزن آنها نيز سنگين‌تر است. نصب زنجيره مقره در اين نوع دكل‌ها بايد به صورت كششي (Tension) باشد.

81ـ(6)- حتي‌الامكان مي‌بايست مسير خط بين دو برج انتهايي مستقيم باشد و تغيير زاويه و امتداد بر خط، فقط در محل برج‌هاي انتهايي انجام شود. به همين علت به برج‌هاي انتهايي، برج‌هاي زاويه هم مي‌گويند.

84ـ(7)- فلش به شكم داده‌گي خط مي‌گويند و اسپن فاصله بين دو دكل متوالي است و مقدار فلش با مجذور اسپن خط ارتباط مستقيم دارد.

85ـ(8)- چون مقاومت اهمي پاي دكل باعث بالا رفتن ولتاژ صاعقه مي‌شود لذا اين نقيصه به هنگام نصب دكل با كوبيدن ميله‌هاي ارت و اتصال آنها به دكل از بين رفته و سعي مي‌شود به حداقل ممكن برسد.

88ـ(9)- نوعي از ارتعاشات عمودي هادي‌ها كه داراي دامنه زياد و فركانس كم مي‌باشد و به هنگام جدا شدن يخ از روي هادي صورت مي‌پذيرد را گالوپينگ (Galloping) يا رقص سيم مي‌گويند.

89ـ(10)- گنتري نوعي استراكچر فلزي دروازه‌اي شكل است كه براي ارتباط الكتريكي تجهيزات مختلف به ويژه ارتباط خط به پست مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

90ـ(11)- براي حذف نوسانات هادي‌ها در خطوط انتقال از وزنه مستهلك كننده‌اي به نام دمپر استفاده مي‌كنند.

91ـ(12)- به منظور مشخص نمودن مسير خط براي هواپيما و هليكوپتر.

93ـ(13)- به خطوطي كه در هر فاز به جاي يك هادي از چند هادي استفاده شده باشد باندل مي‌گويند.

96ـ(14)- به هنگام بي‌باري، كم‌باري يا باز شدن انتهاي خط به دليل حالت خازني خطوط انتقال نيرو، ولتاژ انتهايي خط افزايش مي‌يابد كه به آن اثر فرانتي مي‌گويند. هرچه طول خط انتقال بيشتر باشد، بر ميزان اضافه ولتاژ در آخر خط نيز افزوده مي‌گردد.

101ـ(15)- توسط مقره (ايزولاتور).

105ـ(16)- OP.G.W از عبارت Optical Fiber on Ground Wire گرفته شده است و آن كابلي است كه داراي رشته‌هاي فيبر نوري در داخل غلاف فلزي است كه در صنعت برق نه تنها وظيفه فيبر نوري را انجام مي‌دهد، بلكه از آن بعنوان سيم زمين (سيم گارد) در نوك تاورها استفاده مي‌شود.

به هنگام عبور جريان از سيم زمين حرارت زيادي در سيم ايجاد مي‌شود كه فيبرهاي نوري داخل سيم زمين بايد توانايي تحمل اين حرارت را داشته باشند از مزاياي OP.G.W مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:

الف) پهناي باند وسيع براي كاربردهاي مخابراتي و انتقال اطلاعات

ب) افت بسيار كم

ج) كيفيت بالاي انتقال داده‌ها و صدا و… به دليل عدم تأثير ميدان‌هاي مغناطيسي و الكتريكي و عدم وجود نويز در طيف نور و عدم تداخل با ساير مبادلات مخابراتي

د) جلوگيري از برخورد صاعقه با هادي‌هاي خطوط انتقال نيرو

106ـ(17)- جنس: مقره‌هاي چيني، مقره‌هاي شيشه‌اي، مقره‌هاي تركيبي و مقره‌هاي سيليكوني.

شكل: بشقابي معمولي، بشقابي ضد مه، سوزني، قرقره‌اي، پايه‌اي و ميله‌اي بلند.

107ـ(18)- بروز اتصال كوتاه، تغييرات ناگهاني بار، باز شدن ناگهاني خط، اضافه ولتاژ بي‌باري خط و رزونانس موجب بوجود آمدن اضافه ولتاژهاي موقت در شبكه مي‌گردند.

 

110ـ(19)- تيرهاي چوبي، تيرهاي بتوني، تيرهاي فولادي، برج‌هاي فولادي و تيرهاي فايبرگلاس.

 

121ـ(20)- فاصله سطحي بين اتصالات فلزي دوطرف مقره از يكديگر را فاصله خزشي مي‌گويند و به ميلي‌متر بيان مي‌كنند. در صورت بروز قوس بر روي مقره، قوس تمامي فاصله خزشي را طي نموده و به طرف ديگر آن مي‌رسد و هرچه مقدار اين فاصله بيشتر باشد جريان نشتي (خزشي) كمتر است.

 

126ـ(21)- جهت خنك كردن و بالا بردن خاصيت عايقي كابل از روغن استفاده مي‌شود.

 

134ـ(22)- آلارم افت فشار روغن نشانه اين است كه روغن از كابل نشت نموده و باعث كاهش فشار روغن گرديده است. در صورتي كه فشار روغن كابل پايين‌تر از حد نرمال باشد و از كابل بهره‌برداري گردد، منجر به تركيدگي كابل يا مفصل خواهد شد.

135ـ(23)- هرگاه به علت سردي يا گرمي كابل، مقدار حجم روغن داخل كابل تغيير كند، مقداري روغن از تانك به داخل كابل تزريق و يا بالعكس از كابل به تانك تزريق مي‌گردد و همواره فشار و حجم روغن داخل كابل ثابت مي‌ماند.

136ـ(24)- در حال حاضر از كابل‌هاي پروتولين با عايق XLPE استفاده مي‌شود و كابل‌هاي روغني منسوخ گرديده‌اند.


 

فصل سوم

تجهيزات پست

Substation Equipments

 

ترانسفورماتور و تپ چنجر            Transformer and Tap Changer

بريكر (ديژنكتور)                          Circuit Breaker

سكسيونر                          Disconnecting Switch

خازن و راكتور                            Capacitor and Reactor

اندازه‌گيري و دستگاه‌هاي آن    Measurment and Related Equipments

تغذيه داخلي AC و DC و شارژ باتري

AC and DC Aux. Supply and Battery Charger

سيستم‌هاي مخابراتي (P.L.C، بي‌سيم، تله موج و…)

Communication Systems (P.L.C, Wireless, Line trap, …)

 

140ـ(1)- چرا استفاده از پست‌هاي فشار قوي ضروري است؟

141ـ(2)- انواع پست‌ها از نظر وظيفه‌اي كه در شبكه بر عهده دارند كدامند؟

149ـ(3)- نكات ايمني كه در كار با گاز SF6 بايد رعايت شوند كدامند؟

150ـ(4)- طبق استاندارد مقدار مجاز نشت گاز براي تجهيزات گازي چقدر است؟

180ـ(5)- انواع متداول سيستم‌هاي خنك كننده را با علامت اختصاري نام ببريد.

183ـ(6)- با چند روش مي‌توان روغن ترانسفورماتور قدرت را خنك كرد؟

191ـ(7)- در نگهداري تپ چنجر به چه مواردي بايد توجه نمود؟

200ـ(8)- سيستم مونيتورينگ هيدران (Hydran)، چه نوع سيستمي است؟

202ـ(9)- نقش سيليكاژل در نگهداري روغن ترانسفورماتور چيست؟

203ـ(10)- با چند درصد تغيير رنگ سيليكاژل نياز به تعويض آن مي‌باشد؟

209ـ(11)- چرا در صورت موجود بودن دو ترانسفورماتور تغذيه داخلي آنها را هرگز پارالل نمي‌كنند؟

219ـ(12)- علت وجود هيتر در سلول ديژنكتور 20 كيلو ولت چيست؟

223ـ(15)- ديژنكتور تحت چه شرايطي مدار را قطع مي‌كند؟

231ـ(16)- اينترلاك سكسيونر چه مفهومي دارد؟ شرح دهيد.

240ـ(17)- هدف از ميگر زدن چيست؟

250ـ(18)- چند نوع ولتاژ DC در پست‌ها وجود دارد و هر كدام در چه مواردي كاربرد دارد؟

252ـ(19)- شارژر در پست‌ها به چه منظوري نصب شده است؟

253ـ(20)- محل نصب باتري‌هاي پست در كجا مي‌باشد؟

254ـ(21)- نحوة اتصال باتري‌ها به هم و به شارژ چگونه است؟

255ـ(22)- موارد كاربرد باتري‌ها را نام ببريد.

257ـ(23)- نحوه نگهداري بهتر از باتري‌ها چيست؟

262ـ(24)- چرا در پست‌هاي فوق توزيع و انتقال احتياج به ترانسفورماتور تغذيه داخلي است؟ ضمناً موارد استفاده از آن را نام ببريد.

263ـ(25)- ديزل ژنراتور به چه منظوري در پست استفاده مي‌گردد؟

264ـ(26)- لاين تراپ چيست و به چه منظوري به كار مي‌رود؟

266ـ(27)- ارتباط اپراتور پست‌هاي فوق توزيع و انتقال، با مراكز كنترل به چند طريق امكان‌پذير مي‌باشد؟ نام ببريد.

 


 

پاسخ‌هاي فصل سوم

140ـ(1)- الف) افزايش ولتاژ به منظور كاهش تلفات در انتقال انرژي و كاهش ولتاژ به منظور در اختيار قرار دادن ولتاژ مورد نياز مصرف كنندگان.

ب) تبادل بهينه انرژي الكتريكي بين قسمت‌هاي مختلف شبكه يعني افزايش پايداري و قدرت مانور شبكه.

141ـ(2)- انواع پست‌ها از نظر وظيفه‌اي كه بر عهده دارند عبارتند از:

الف) پست تبديل (افزاينده ولتاژ ـ كاهنده ولتاژ)

ب) پست كليدزني (Switching)

 

149ـ(3)- چون اين گاز از هوا سنگين‌تر است، لذا در فضاي بسته ابتدا در سطح زمين، زيرزمين و يا داخل كانال‌ها پراكنده شده و سپس به تدريج در سطوح بالاتر قرار مي‌گيرد و كساني كه در اين نقاط كار مي‌كنند ممكن است در معرض خفگي قرار گيرند. براي جلوگيري از هرگونه حادثه‌اي در موقع كار با اين گاز هواي محيط كار بايد توسط دو يا سه دودكش مجهز به هواكش به فاصله چند سانتي‌متري از كف زمين نصب و سر ديگر دودكش به فضاي بيرون ارتباط يابد تا به هر طريق گازي كه در پست منتشر شده به خارج انتقال يابد.

150ـ(4)- مقدار نشت گاز براي تمام تجهيزات گازي نصب شده تا 1% و براي هر قطعه تا 2% در سال مجاز است.

180ـ(5)- انواع سيستم خنك كننده عبارتند از:

ON – AN

ON – AF

OF – AF

AN

O = OIL

و علامت اختصاري آنها عبارتند از:

N = NATURAL

A = AIR

F = FORCED

183ـ(6)- الف) بوسيله هواي محيط           ب) بوسيله نصب رادياتورها

        ب) با نصب فن                        ج) با نصب پمپ

191ـ(7)- الف) صداي تپ چنجر؛

ب) تعداد عملكرد تپ چنجر؛

ج) سطح روغن در كنسرواتور مربوط به تپ چنجر.

200ـ(8)- سيستم مونيتورينگ هيدران (Hydran) يك سيستم هوشمند براي اندازه‌گيري دائم و پيوسته گازهاي محلول در روغن ترانسفورماتورهاي قدرت 230 و 400 كيلو ولت مي‌باشد.

202ـ(9)- سيليكاژل فقط خاصيت جذب رطوبت از هوا را دارد كه بدين ترتيب قدرت دي الكتريكي (عايقي) روغن را ثابت نگهداشته و مانع از كاهش آن مي‌گردد.

203ـ(10)- معمولاً هرگاه رنگ 50% سيليكاژل صورتي گردد، لازم است كه تعويض گردد. لازم به ذكر است كه صرفاً تغيير رنگ معرف اشباع سيليكاژل نبوده و اين موضوع بايد توسط گروه‌هاي تعميراتي مورد بررسي قرار گيرد.

 

209ـ(11)- در اين حالت اگر دو ترانسفورماتور مصرف داخلي پارالل شوند اولاً ممكن است كه جهت تعميرات، يكي از ترانسفورماتورهاي اصلي را بي‌برق كنند كه نتيجتاً 400 ولت AC از طريق ترانسفورماتور تغذيه داخلي مربوط به آن تبديل به فشار قوي گشته و موجب حادثه‌اي مي‌گردد. ثانياً اگر ترانسفورماتورهاي اصلي در حالت پارالل نباشند از تغذيه داخلي و در نتيجه از طرف ولتاژ 400 ولت پارالل شده كه اين عمل براي ترانسفورماتورها صحيح نمي‌باشد.

219ـ(12)- الف) براي حركت روان‌تر قطعات نسبت به يكديگر و در نتيجه سهولت عملكرد ديژنكتور

ب) براي از بين بردن رطوبت موجود در فيدر و جلوگيري از نفوذ آن در روغن ديژنكتور.

 

223ـ(15)- ديژنكتور مي‌تواند در صورت بروز عيب و جريان اتصال كوتاه در حداقل زمان ممكن مدار را قطع كند.

 

 

231ـ(16)- اينترلاك سكسيونر به مفهوم قفل نمودن اتوماتيك سكسيونر و به منظور اجتناب از مانور غلط مي‌باشد.

 

240ـ(17)- الف) با استفاده از ميگر مشخص مي‌شود كه قسمت‌هايي كه عايق شده‌اند با زمين تماس دارند يا خير كه در صورت تماس با زمين دستگاه مقدار صفر را نشان خواهد داد.

ب) مشخص كردن اين كه قسمت‌هاي عايق جذب رطوبت كرده‌اند كه در اين حالت دستگاه مقدار كمتر از حد نرمال را نشان خواهد داد.

250ـ(18)- دو نوع ولتاژ DC موجود است:

1ـ 47V DC براي سيستم‌هاي مخابراتي (P.L.C، دازا و…) و سيستم‌هاي هشدار دهنده

2ـ 110V DC و 127V DC براي رله‌ها

252ـ(19)- به منظور شارژ باتري‌ها و در صورت قطع باتري‌ها، تأمين كننده مدار DC نيز مي‌باشد.

 

 

253ـ(20)- كلية باتري‌هاي مورد نياز جهت تأمين مصارف DC پست در يك اتاق مجزاي ضد اسيد به نام اتاق باتري يا باتريخانه نصب مي‌گردند.

254ـ(21)- باتري‌ها بر اساس سطح ولتاژ به يكديگر به صورت سري بسته مي‌شوند و ترمينال آنها پس از اتصال به جعبة فيوز به صورت موازي به شارژر كه در خارج از اتاق باتري (معمولاً‌اتاق رله) قرار دارد، متصل مي‌گردند.

255ـ(22)- به عنوان يك منبع تغذيه برق DC قابل حمل و نقل مي‌باشد.

ـ باتري‌ها قادرند مقادير زيادي برق DC در مدت زمان كوتاهي تأمين نمايند و در مدت معين و طولاني با جريان نسبتاً كمي شارژ گردند.

ـ باتري‌ها به عنوان برق DC اضطراري يك منبع تغذيه قابل اطمينان مي‌باشند كه مي‌توانند بعد از قطع برق شبكه بلافاصله مورد استفاده قرار گيرند.

ـ براي تأمين ولتاژ DC و تغذيه مدارهاي فرمان تابلوها و كليدهاي قدرت، در پست‌ها و نيروگاه‌ها استفاده مي‌گردد.

ـ استفاده از مبدل‌هاي DC/AC در كامپيوترها

257ـ(23)- الف) توجه به سيستم تهويه و گرمايشي اتاق باتري؛

ب) گريسكاري كنتاكت‌هاي باتري جهت جلوگيري از اكسيده شدن آنها؛

ج) نظارت بر سطح محلول داخلي باتري و تأمين آن با توجه به غلظت مجاز؛

د) كنترل آمپر شارژر؛

هـ) انجام تست ولتاژي سلول‌ها.

262ـ(24)- براي تغذيه مصارف AC پست از ترانسفورماتور تغذيه داخلي استفاده مي‌كنند و موارد استفاده آن در روشنايي، تغذيه هيترها، شارژر، موتورهاي ديژنكتور، تپ چنجر ترانسفورماتورها و رله‌هاي حفاظتي را مي‌توان نام برد.

263ـ(25)- در مواقع ضروري كه ولتاژ 380 ولت AC پست، به عللي قطع گردد و نظر به اهميت تغذيه داخلي پست و تأمين مصارف ضروري برخي تجهيزات پست از قبيل تغذيه شارژرها. پمپ هيدروليكي ديژنكتورها، سيستم‌هاي خنك كنده (فن و پمپ) ترانسفورماتورهاي قدرت، تغذيه موتور تپ چنجر و روشنايي اضطراري، از ديزل ژنراتور استفاده مي‌شود.

264ـ(26)- لاين تراپ (Line Trap) يا تله موج دستگاهي است متشكل از سلف و خازن موازي، كه به منظور جلوگيري از ورود امواج فركانس بالا كه توسط دستگاه پي‌ال‌سي روي خطوط فشار قوي تزريق مي‌شود به كار مي‌رود و از آنجايي كه اين دستگاه در مسير خط قرار مي‌گيرد مي‌بايد قدرت تحمل جريان خط در شرايط عادي و موقع اتصال كوتاه را دارا باشد. كلاً مي‌توان گفت كه لاين تراپ در اصل يك فيلتر است.

266ـ(27)- 1ـ بي‌سيم

2ـ تلفن شهري (ثابت ـ سيار)

3ـ تلفن P.L.C

4ـ تلفن D.T.S

5ـ تلفن ماهواره‌اي

 

 



 

فصل چهارم

 

حفاظت الكتريكي

Electrical Protection

 

P.T. , C.T و برقگير  C.T., P.T. and Lightning Arrester

حفاظت خطوط       Line proteection

حفاظت ترانسفورماتور      Transformer protection

حفاظت بريكر      Circuit Breaker Protection

حفاظت باس بار      Bus Bar Protection

حفاظت تغذيه داخلي AC و DC، حفاظت باتري و…

AC and DC Aux. Supply Protection, Battery Protection, …

حفاظت سيستم‌هاي مخابراتي

Communication Systems Protection

 

318ـ(2)- آلارم يعني چه؟ و به چند گروه تقسيم مي‌شود؟

365ـ(3)- براي سنجش، فركانس كداميك از پارامترهاي جريان، ولتاژ و يا تركيبي از اين دو مورد نياز است؟

368ـ(4)- حذف بار (Load Shedding) كه معطوف به رله‌هاي فركانسي است، در كداميك از پست‌هاي فوق توزيع يا انتقال انجام مي‌شود؟

377ـ(8)- در چه مواقعی، عمل سنکرون کردن مورد نیاز است؟

379ـ(9)- برابر نبودن فرکانس ژنراتور و شبکه به هنگام پارالل کردن، چه اتفاقی را سبب می‌شود؟

382ـ(10)- حفاظت‌های مهم خطوط انتقال را نام ببرید.

425 ـ(12)- مقاومت شبكه ارتينگ كه براي حفاظت به كار مي رود بايستي چه مقدار باشد؟

489ـ(13)- چرا براي تغذيه رله‌ها و حفاظت، از ولتاژ DC استفاده مي‌كنند؟

 

496ـ(18)- برقگير چيست؟

503ـ(20)- P.L.C را به طور خلاصه شرح دهيد.

507ـ(21)- سيستم اسكادا (Scada) چيست؟

508ـ(22)- مزاياي سيستم اسكادا را نام ببريد.

509ـ(23)- منظور از نقاط آنالوگ (Analoge) چيست؟

510ـ(24)- منظور از نقاط Status چيست؟

511ـ(25)- يك سيستم اسكادا بطور كلي از چند بخش تشكيل شده است؟

512ـ(26)- R.T.U چيست؟

513ـ(27)- معمولاٌ در يك سيستم اسكادا، كنترل چه نقاطي از يك پست فوق توزيع مورد نياز است و در سيستم اطلاعات آن نمايش داده مي‌شود؟

514ـ(28)- در يك سيستم اسكادا چه وضعيت‌هايي معمولاٌ نمايش داده مي‌شود؟

520ـ(32)- شبكه كامپيوتري هر يك از مراكز ديسپاچينگ فوق توزيع شامل چه تجهيزاتي است؟

522ـ(33)- در سيستم‌هاي اسكادا تفاوت Event با Alarm چيست؟

524ـ(35)- عملكرد پايانه دوردست در سيستم اسكادا (Scada) را تعريف كنيد.

525ـ(36)- ارتباط پايانه با مركز كنترل و يا سيستم چگونه است؟

 

 

 


 

پاسخهاي فصل چهارم

318ـ(2)- آلارم‌ها به دو دسته تقسيم مي‌گردند: 1) آلارم تريپ (قطع)، 2) آلارم غيرتريپ (هشدار دهنده) هر يك از اينها نيز به دو دسته زودگذر و پايدار تقسيم مي‌شوند. آلارم‌هاي زودگذر كه با ريست شدن (Reset) برطرف مي‌شوند و ‌آلارم‌هاي پايدار مثل عملكرد رله بوخهلتس و يك سري آلارم‌هاي ديگر، باقي مي‌مانند تا رفع عيب به عمل آيد.

 

365ـ(3)- براي سنجش فركانس، ولتاژ كافي است. دستگاه فركانس متر، وسيله ساده‌اي است كه نوسانات ولتاژ را تشخيص داده و آشكار مي‌كند.

368ـ(4)- در مواقعي كه افزايش بار منجر به افت فركانس مي‌شود و يا هر وقت كه فركانس شبكه به هر علتي افت كند، رله‌هاي حذف بار، كه هر يك تعدادي فيدر را پوشش مي‌دهد، بطور اتوماتيك اقدام به كم كردن بار مي‌كنند. گروه‌بندي فيدرهاي مورد قطع به ترتيب اولويت انجام مي‌شود. البته بهتر است كه اينگونه عمليات در پست‌هاي فوق توزيع انجام گيرد تا در هر پله فركانسي، حجم كمتري از مصرف كنندگان خاموش شوند. البته در پست‌هاي انتقال (معمولاً 230 كيلو ولت) نيز رله‌هاي فركانسي با تنظيمات پايين‌تري نصب شده‌اند تا در صورت افت شديد فركانس، بدون فوت وقت و پيش از بهم خوردن پايداري شبكه، حجم وسيع‌تري از بار را (كه معمولاً خطوط 63 كيلو ولت و تغذيه كننده پست‌هاي فوق توزيع مي‌باشد) حذف كنند.

 

377ـ(8)-  1ـ در مواقعي كه بخواهيم ژنراتوري را با شبكه پارالل كنيم.

2ـ به هنگام پارالل كردن دو شبكه مختلف

3ـ به هنگام وصل دو خط با يكديگر، كه به دو قسمت مختلف شبكه متصل بوده و اين دو شبكه به لحاظ فاصله (تا نقطه مورد وصل) اختلاف فاحش دارند.

4ـ در مواقع بار زياد

379ـ(9)- ولتاژها در نقاطی با هم جمع و در نقاطی از هم کم شده و در مجموع یک فرکانس موجی پدید می‌آید که تأثیر آن در شبکه به صورت کم نور و پر نور شدن تناوبی لامپ‌ها خواهد بود.

382ـ(10)- حفاظت‌های مهم خطوط انتقال نیرو:

1ـ رله دیستانس که اصلی‌ترین حفاظت خطوط انتقال نیرو می‌باشد و ملحقات آن مثل رله اتورکلوزر، رله ولتاژی، رله قفل کننده در مقابل نوسانات قدرت و غیره می‌باشد.

2ـ رله‌های اورکارنت و ارت فالت.

421ـ(11)- کدام رله دیستانس 21 رله دیفرانسیل ترانسفورماتور T87 می‌باشد.

425ـ(12)- نبایستی حداکثر 2/0 اهم باشد.

ـ بوخهلتس رله تعیین کننده سطح روغن و حفاظت‌های مربوط به سیستم خنک کنندگی.

489ـ(13)- برای این که اگر تغذیه AC در اثر بی‌برق شبکه و یا عامل دیگر قطع شود عمل قطع و وصل دیژنکتورها و عملکرد رله‌های حفاظتی با نبودن AC به مخاطره نیفتد.

496ـ(18)- برقگیر یک دستگاه حفاظتی در مقابل ولتاژ زیاد می‌باشد و در سیستم انتقال نیرو برای حفاظت تجهیزات پس عموماً و برای حفاظت ترانسفورماتور قدرت خصوصاً در مقابل اضافه ولتاژهیا ناشی از تخلیه الکتریکی ابرهای باردار روی سیم‌های انتقال و پست فشار قوی و نیز اضافه ولتاژهای قطع و وصل دیژنکتورهای شبکه انتقال بکار می‌رود. برقگیرها معمولاً در ابتدای ورودی خطوط انتقال به پست و ورودی ترانسفورماتور قدرت قرار داده می‌شوند.

498ـ(19)- الف) با نصب سیم گارد           ب) میلة برقگیر           ج) نصب برقگیر

503ـ(20)- P.L.C مخفف Power Line Carrier به معنای خط فشار قوی حامل امواج مخابراتی است و توسط آن می‌توان سیگنال‌های مخابراتی را به منظور کنترل و نظارت از راه دور و یا حفاظت شبکه به نقاط دیگر شبکه ارسال نمود و متقابلاً سیگنال‌های مشابه را دریافت کرد. علاوه بر سیستم P.L.C می‌توان به سیستم‌های مخابراتی دیگر چون ماکروویو، بی‌سیم و ... اشاره نمود.

507ـ(21)- عبارت S.C.A.D.A از کلمات Supervisory Control And Data Acquisition System گرفته شده است و به معنی سیستم کنترل نظارتی و اخذ اطلاعات می‌باشد. در این سیستم اطلاعات مورد نیاز برای کنترل و نظارت بر سیستم (مانند یک شبکه قدرت) از راه دور اخذ شده و درمرکز کنترل در دسترس دیسپاچر قرار می‌گیرد.

508ـ(22)- 1ـ افزایش دقت در انجام مانورها و تصمیم‌گیری به هنگام وقوع حوادث و اجرای عملیات؛

2ـ افزایش سرعت انجام مانورها و عملیات شبکه و کاهش زمان خاموشی؛

3ـ نیاز کمتر به نیروی انسانی و کاهش خطای نیروی انسانی؛

4ـ دسترسی به اطلاعات پست‌ها و شبکه بطور همزمان و دقیق و امکان ارائه آمار و گزارش‌های مورد نیاز؛

5ـ کاهش هزینه‌های بهره‌برداری.

509ـ(23)- در سیستم‌های اسکادا به هر یک از مقادیری که اندازه‌گیری می‌شوند مانند مگاوات، مگاوار، کیلو ولت، شدت جریان یا آمپر یک خط و ... یک نقطه آنالوگ گفته می‌شود مانند شدت جریان یک فیدر KV20، این مقادیر در یک محدوده خاص، هر مقداری می‌توانند داشته باشند و به صورت پیوسته هستند.

510ـ(24)- به هر یک از وضعیت‌های موجود در پست، یک نقطه Status گویند مانند وضعیت یک سکسیونر که می‌تواند باز یا بسته باشد یا وضعیت یک رله که می‌تواند در حالت Normal یا Alarm باشد.

511ـ(25)- سیستم‌های اسکادا معمولاً دارای 3 بخش کلی هستند:

1ـ تجهیزات اندازه‌گیری از راه دور در داخل پست که به تله متری معروف هستند شامل R.T.U و مارشالینگ راک و نیز ترانس دیوسرها و رله‌ها.

2ـ تجهیزات و محیط مخابراتی برای انتقال اطلاعات و داده‌ها بین پست و مرکز دیسپاچینگ.

3ـ تجهیزات مرکز دیسپاچینگ شامل سخت‌افزارها و نرم‌افزارها.

512ـ(26)- R.T.U مخفف کلمات Remote Terminal Unit است و به پایانه‌های دور دست یا تابلوهایی گفته می‌شود که اطلاعات پست را از طریق کانال‌های مخابراتی به مرکز دیسپاچینگ انتقال داده و فرامین کنترلی را از مرکز دیسپاچینگ دریافت کرده و به تجهیزات پست از قبیل بریکرها و Tap Changer اعمال می‌کند.

513ـ(27)- نقاط کنترلی مورد نیاز عبارتند از: کلیدهای فشار قوی و متوسط (KV63 و KV20)، کلیدهای دو طرف ترانسفورماتور، فیدرهای KV20 خروجی پست، کلید کوپلاژ، فیدر خازن، Tap Changer، وضعیت‌های ترانسفورماتور شامل Raise/Lower، Auto/Manual، Master/Slave، Parallel/Independent و در بعضی از سیستم‌ها رله Lock out و ریست کردن این رله.

514ـ(28)- وضعیت‌های مورد نیاز عبارتند از: وضعیت کلیة بریکرها، سکسیونرها، فیدرهای خازن، تپ چنجر ترانسفورماتور، In/out کلیدهای کشویی، وضعیت کلید Local/remote و نیز وضعیت آلارم‌ها و رله‌ها.

520ـ(32)- هر کدام از مراکز جدید دیسپاچینگ فوق توزیع دارای دو دستگاه کامپیوتر Server اصلی به عنوان Scada Server و دو دستگاه Server به عنوان Communication و دو دستگاه به عنوان ایستگاه کاری یا Work Station برای کار دیسپاچرها و یک ایستگاه کاری به عنوان Engineering Work Station برای انجام فعالیت‌های مهندسی و نرم‌افزاری مرکز و یک کامپیوتر به عنوان Office می‌باشد. هر یک از Work Stationها دارای 2 دستگاه مانیتور 20 اینچ و یک کامپیوتر صنعتی است.

522ـ(33)- هر اتفاق یا حادثه در سیستم که باعث تغییر وضعیت یکی از نقاط در پست شود یک Event است به آن دسته از رویدادها یا Eventها که بایستی به دیسپاچر اعلام شود تا وی عکس‌العمل و اقدام مناسب در قبال آن نشان دهد، آلارم (Alarm) گفته می‌شود. آلارم‌ها علاوه بر اینکه در فایل مربوطه ثبت می‌شوند می‌توانند منجر به فعالیت‌های دیگری نظیر چاپ شدن روی پرینتر، ایجاد آلارم صوتی و چشمک زدن نقطه مربوطه بر روی صفحه نمایش شوند.

524ـ(35)- فرامینی که از مراکز دیسپاچینگ بوسیلة کامپیوتر و توسط کانال‌های مخابراتی از قبیل P.L.C و یا کابل به R.T.U ارسال می‌گردد توسط R.T.U پردازش شده و اعمال زیر را انجام می‌دهد:

    1ـ انتقال دهندة فرمان قطع و وصل از مرکز کنترل به پست.

2ـ نشان دهنده مقادیر دستگاه‌های اندازه‌گیری در مرز کنترل (ولتاژ، جریان و...).

3ـ نمایش دهندة وضعیت کلیدها (قطع و یا وصل) و آلارمها در مرکز کنترل.

525ـ(36)- ارتباط پایانه با مرکز کنترل تنها یک ارتباط مخابراتی است در حالی که ارتباط پایانه با فرآیند تحت کنترل با توجه به سیگنال‌ها (دیجیتال، آنالوگ  و...) متفاوت است.

526ـ(37)- معمولاً جمع‌آوری سیگنال‌های ورودی و خروجی مورد نیاز پایانه در تابلوی مارشالینگ راک صورت می‌پذیرد.

 

528ـ(38)- 1ـ P.L.C                              2ـ سیستم‌های رادیویی طیف گسترده

3ـ کابل مخابراتی 61 زوجی      4ـ مایکرو ویو

5ـ فیبر نوری                    6ـ Leased Line یا کابل‌های مخابراتی اجاره‌ای

7ـ سیستم‌های ماهواره‌ای (در حال حاضر در برق تهران استفاده نمی‌شود).

530ـ(39)- فیبر نوری تکنولوژی جدیدی برای انتقال اطلاعات و ارسال دیتا است، به خصوص در مواقعی که حجم زیاد اطلاعات و مسافت‌های طولانی درنظر باشد. به طوری که از هر تار فیبر نوری می‌توان 120000 کانال مخابراتی که برابر با 10 گیگابایت در ثانیه است را ارسال نمود. انتقال اطلاعات توسط نور لیزر و با استفاده از ترمینال‌های نوری و از طریق تارهای فیبر نوری به مسافت‌های طولانی منتقل می‌شود، به طوری که برد سیگنال‌ها تا مسافت 160 کیلومتر بدون تکرار کننده نیز می‌رسد.

      ماده اولیه فیبر نوری از دی اکسید سیلیس تشکیل شده است که همان ماده اولیه شیشه است و برای افزایش یا کاهش ضریب شکست نور از موادی مثل اکسید ژرمانیوم یا اکسید فلوئور استفاده می‌شود. فیبر نوری از سه بخش عمده تشکیل شده است:

1ـ Core

2ـ Cladding

3ـ Coater

Core انتقال دهندة نور و Cladding منعکس کنندة نور می‌باشد. Coater یک روکش لاستیکی است که از Core و Cladding محافظت می‌نماید.

532ـ(40)- 1ـ تست ارسال اطلاعات از هر یک از تجهیزات یا مارشالینگ راک: در این مرحله برای هر یک از تجهیزات، قطع و وصل و خارج کردن تجهیزات از محل خود انجام می‌گیرد و ارسال اطلاعات در مارشالینگ راک تست می‌شود.

2ـ تست ارسال اطلاعات از مارشالینگ راک تا مرکز دیسپاچینگ: در این مراحل فرامین از مارشالینگ راک به صورت دستی ارسال می‌گردد و بایستی در مرکز دیسپاچینگ همان فرمان‌ها دریافت گردد.

3ـ تست ارسال اطلاعات از تأسیسات تا مرکز دیسپاچینگ (تست واقعی): در این مرحله قطع و وصل هر یک از تأسیسات در پست انجام می‌شود. علائم و اندیکاتورهای عمل کرده در پست با مرکز دیسپاچینگ تست می‌شود.

 


 

فصل پنجم

 

سیستم مدیریت کیفیت و عملیات در شبکه

Quality Management System and Network Operations

 

روش‌های مانور تجهیزات               Methods of Equipment Maneuver

مجوزها برای کار روی تجهیزات            Work Permits for Equipments

ایمنی و شبکه                                                Network and Safety

علائم استاندارد پارامترهای تجهیزات

Standard Symbols of Equipment Parameters

 

 

560ـ(1)- چه عملياتي جهت ايجاد محيط ايمن كار لازم است، نام ببريد.

561ـ(2)- كارت احتياط را تعريف كنيد.

567ـ(6)- چرا صدور كارت احتياط هيچ گونه حفاظتي را تضمين نمي كند؟

569ـ(8)- كارت حفاظت شخصي را تعريف كنيد.

581ـ(12)- بدون انرژي كردن را تعريف كنيد.

 

 

614ـ(24)- کارت حفاظت دستگاه را تعریف کنید.

 

 

715ـ(37)- چه عواملی باعث ایجاد تغییرات فرکانس در شبکه می‌شود؟

722ـ(44)- در صورتی که یک پست انتقال کاملاً بی‌برق گردد، مسئول بهره‌برداری پست به ترتیب باید چه اعمالی را انجام دهد؟

729ـ(48)- حدود وظايف عملياتي اپراتور پست‌هاي فوق توزيع را شرح دهيد.

737ـ(53)- علل قطع دستی را نام ببرید.

739ـ(55)- چند مورد از وظایف مسئول پست را نام ببرید.

743ـ(57)- برای اطمینان از قطع شدن یک بریکر فشار قوی، چه مواردی را باید مورد توجه قرار داد؟

744ـ(58)- سكسيونر را در چه شرايطي مي‌توان قطع و وصل نمود؟

745ـ(59)- آیا می‌توان سکسیونر بای پاس (شانتاژ) را در حالت تحت تانسیون قطع و وصل نمود؟

746ـ(60)- آیا می‌توان ترانسفورماتور را از طرف فشار ضعیف تحت تانسیون قرار داد؟

752ـ(64)- شرایط انجام سرویس و تعمیرات بر روی دستگاه‌های فشار قوی چگونه است؟

753ـ(65)- بهترین روش برای بهینه‌سازی، نگهداری و بهره‌برداری شبکه چیست؟

755ـ(67)- اهداف نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه تجهیزات را نام ببرید.

756ـ(68)- نحوة خارج کردن ترانسفورماتورها را از حالت موازی بیان کنید.

758ـ(69)- شرایط پارالل کردن دو خط یا دو ترانسفورماتور قدرت یا دو ژنراتور را شرح دهید.

763ـ(72)- در صورتی که تغذیه داخلی پست قطع و چراغ‌ها خاموش شدند اپراتور چه باید بکند؟

765ـ(74)- در صورت بي برق شدن شينه 20 كيلو ولت وظيفة اپراتور چيست؟

772ـ(78)- رنج تغییرات ولتاژ عادی 20 کیلو ولت پست را نام ببرید.

773ـ(79)- رنج تغییرات ولتاژ غیرعادی 20 کیلو ولت پست را نام ببرید.

774ـ(80)- رنج تغییرات ولتاژ غیرقابل تحمل 20 کیلو ولت در پست‌ها را نام ببرید.

775ـ(81)- در صورتی که ولتاژ غیرقابل تحمل باشد اپراتور چه باید بکند؟

776ـ(82)- کنترل‌هایی که اپراتور پس از بی‌برق شدن و خاموش ماندن پست باید انجام دهد چیست؟

777ـ(83)- در صورت وجود بانک‌های خازنی، پس از برقدار شدن پست چه باید کرد؟

778ـ(84)- در صورت وجود عیب در سیستم تغذیه جریان تقسیم (DC) چه بايد كرد؟

779ـ(85)- در صورت دريافت آلارم درجه حرارت ترانسفورماتور، اپراتور چه كاري بايد انجام دهد؟

786ـ(90)- وظیفة اپراتور در صورتی که روغن نمای C.T خالي از روغن گردد چيست؟

788ـ(92)- از شماره تجهیز A902R1 چه اطلاعاتی به دست می‌آید؟

789ـ(93)- از شماره تجهیز P612LA چه اطلاعاتی به دست می‌آید؟

790ـ(94)- از شماره تجهیز S8073 چه اطلاعاتی به دست می‌آید؟

791ـ(95)- شمارة يك خط 400 كيلو ولت بين دو پست با حروف شناسايي M و N چگونه بدست مي‌آيد؟

792ـ(96)- منظور از علامت Yy0 و YNd11 در روي يك ترانسفورماتور چيست؟

793ـ(97)- علامت Yy5 بر روي ترانسفورماتور چه معني دارد؟

794ـ(98)- شينه‌ها در پست‌هاي 63 كيلو ولت چگونه نام‌گذاري مي‌شوند؟

795ـ(99)- علائم C.V.T، C.T.، L.A، D.S، T.S، G.T، S.S، G.S و Ca. در نقشه‌ها چيست؟

796ـ(100)- كد و رنگ استاندارد ولتاژهاي 400ولت، 20 كيلو ولت، 63 كيلو ولت، 132 كيلو ولت، 230 كيلو ولت و 400 كيلو ولت را بيان نماييد.

797ـ(101)- علامت N و T در نشان دهنده‌هاي توان اكتيو به چه منظوري مي‌باشد؟

798ـ(102)- در صورتي كه شماره باسبارهاي 63 در يك پست 2 و 4 باشد، شمارة ترانسفورماتورها چگونه خواهد بود؟

799ـ(103)- شماره ديژنكتوري 6112 مي‌باشد، اين شماره به چه مفهومي مي‌باشد؟

 

 

 

پاسخ‌های فصل پنجم

 

 

560ـ(1)-

 1ـ انجام عملیات جداسازی دستگاه‌ها، مدارات و خطوط از منابع انرژی؛

    2ـ انجام عملیات بدون انرژی کردن دستگاه‌ها، مدارات و خطوط از منابع انرژی؛

3ـ صدور کارت‌های حفاظتی؛

4ـ صدور فرم‌های ضمانت‌نامه؛

5ـ نصب قفل‌ها و ضامن‌های ایمنی و ...؛

6ـ الصاق کارت‌های حفاظتی در محل‌های مورد نیاز؛

7ـ محصور کردن محیط کار؛

8ـ نصب اتصال زمین.

561ـ(2)-

 کارت احتیاط، کارتی است که برای صدور آن عملیات جداسازی و بدون انرژی کردن انجام نمی‌شود. در نتیجه هیچ گونه حفاظتی را تضمین نمی‌کند. فقط شرایطی ایجاد می‌شود که در صورت بی‌برق شدن دستگاه‌ها و یا خطوط، از انرژی دار شدن مجدد آنها جلوگیری به عمل می‌آید.

567ـ(6)- به دليل اين كه براي صدور كارت احتياط عمليات جداسازي و بدون انرژي كردن صورت نمي‌گيرد.

569ـ(8)- کارتی است که برای صدور آن عملیات جداسازی و عملیات بدون انرژی کردن انجام می‌شود، در نتیجه عملیات فوق، محیط کار ایمن می‌شود و افراد و گروه‌های تعمیراتی و یا بازرسی کنندگان مجاز خواهند بود بر روی دستگاه‌ها، مدارات و ... کار کنند.

581ـ(12)- تخلیه هر نوع انرژی دستگاه‌ها و یا خطوط پس از انجام عملیات جداسازی را عملیات بدون انرژی کردن گویند.

614ـ(24)- کارتی است که در شرایط بخصوصی از انجام عملیات جلوگیری می‌کند:

الف) صدمه رسیدن به دستگاه

ب) صدمه رسیدن بیشتر به دستگاه

ج) پایداری سرویس برق

715ـ(37)- 1ـ قطع مقدار قابل ملاحظه‌ای از بار

2ـ از دست رفتن قسمتی از تولید

3ـ اتصال کوتاه‌های شدید و طولانی مدت

722ـ(44)- الف) پس از حصول اطمینان از بی‌برق کامل پست کلیه کلیدهای قدرت خطوط و ترانسفورماتورها را دستی قطع نماید.

ب) پس از دریافت تانسیون از هر طریق با استفاده از روش علائم پیکان و ضربدر، پست را برقدار نماید.

ج) با استفاده از امکانات و منابع راکتیو در پست و با توجه به دستورالعمل کنترل ولتاژ، ولتاژ پست را تنظیم نماید.

729ـ(48)- هرگونه مانور معمولی در شبکه را طبق دستور مرکز کنترل دیسپاچینگ فوق توزیع و یا دیسپاچینگ‌های نواحی بنا به مورد و مطابق شرح وظایف خود انجام می‌دهند.

737ـ (53)-1ـ کمبود تولید: عملکرد رله‌های فرکانسی و یا اعلام دیسپاچینگ منطقه‌ای یا دیسپاچینگ فوق توزیع جهت اعمال خاموشی موضعی به منظور جبران کمبود تولید.

2ـ ازدیاد بار ترانسفورماتور یا شبکه.

3ـ تعمیر، سرویس و یا نوسازی: بدلیل کارهای نوسازی، تعمیرات پیش گیرنده و تعمیرات معمولی.

739ـ (55)-1ـ نظارت بر رفت و آمد اپراتورها، کمک اپراتورها و تحویل و تحول شیفت؛

2ـ نظارت بر نحوة بازدید و ثبت وضعیت تجهیزات و دستگاه‌ها ... و وقایع و حوادث پیش آمده در دفتر گزارش روزانه؛

3ـ کنترل فرم‌های بازدید و کارت آمپرها؛

4ـ نظارت بر نحوة بی‌برق کردن و زمین کردن تجهیزات در قطعی‌های برنامه‌ریزی شده؛

5ـ نظارت بر کار گروه‌های تعمیراتی در پست؛

6ـ پیگیری جهت برطرف کردن اشکالات پیش آمده؛

7ـ نظارت بر نظم و انضباط افراد پست و برنامه‌ریزی جهت از بین بردن علف‌های هرز و ...؛

8ـ نظارت بر ورود و خروج لوازم و تجهیزات و تنظیم صورتجلسه جهت خروج لوازم و تجهیزات و پیگیری تجهیزات معیوب خارج شده از پست، جهت تعمیر.

 

743ـ(57)- موارد به شرح زیر می‌باشد:

1ـ وضعیت قطع بریکر مربوطه هم از اتاق فرمان و هم از محوطه مطابقت داشته باشد.

2ـ میترهای جریان و قدرت مربوطه باید مقدار صفر را نشان دهد.

3ـ نشانگر حالت قطع و وصل روی کلید اور لیکن نیز باید حالت قطع را نشان دهد.

4ـ در صورت عدم وجود شرایط فوق لازم است اپراتور مراتب را به صورت  اعلام عیب به مراکز ذیربط اطلاع دهد.

774ـ(58)- در حالت بی‌باری و در حالت هم پتانسیل بودن در یک سیستم.

745ـ(59)- زمانی که سکسیونرهای طرفین کلید و خود کلید بسته باشند یعنی جریان از مسیر اصلی دایر باشد به لحاظ هم تانسیون بودن دو طرف سکسیونرهای بای پاس، می‌توان سکسیونر مزبور را وصل و یا قطع نمود.

746ـ(60)- هر ترانسفورماتور کلاً قابل برقدار شدن از ترمینال‌های طرف فشار قوی و ضعیف خود می‌باشد.

752ـ(64)- دستگاه بی‌برق، از مدار اصلی جدا، زمین گردیده و مجوز لازم صادر شده باشد.

753ـ(65)- در یک برداشت کلی، اجرای عملیات نگهداری و تعمیرات بر اساس برنامه‌های زمانبندی دقیق و محاسبه شاخص‌های مناسب، بهترین روش برای بهینه‌سازی، نگهداری و بهره‌برداری شبکه است.

755ـ(67)-1ـ انجام اقدامات و فعالیتهای اصلاحی بر روی تجهیزات و تأسیسات، قبل از آنکه اشکالات جزئی باعث از کار افتادگی آنها شود.

2ـ حفظ استانداردهای عملکردی تجهیزات و تأسیسات

3ـ حداقل نمودن هزینه‌های نگهداری و تعمیرات

4ـ جلوگیری از فرسایش و فرسودگی بیش از حد تجهیزات و تأسیسات.

756ـ(68)- 1ـ A.V.R ترانسفورماتورها از مدار خارج گردند.

2ـ خازن‌ها چنانچه در مدار قرار دارند از مدار خارج گردند (طبق دستورالعمل مربوطه)

3ـ مقدار بار خروجی‌های باس بار که روی هر ترانسفورماتور قرار خواهد گرفت محاسبه و کنترل گردد.

4ـ فیدر ارتباط باس بار 20 کیلو ولت قطع گردد.

5ـ خازن‌هایی از مدار خارج شده در مدار قرار گیرد (در صورت نیاز به دستور مرکز دیسپاچینگ فوق توزیع مربوطه).

6ـ ولتاژ ثانویه هر ترانسفورماتور با توجه به دستورالعمل شماره 3 تنظیم ولتاژ (ثابت بهره‌برداری شبکه فوق توزیع)، تنظیم گردد.

7ـ A.V.R هر ترانسفورماتور مجدداً در مدار قرار گيرد.

758ـ (69)-1ـ باید ولتاژ دو ترانسفورماتور برابر باشد.

2ـ فرکانس شبکه مربوط به هر دو ترانسفورماتور یکی باشد.

3ـ ضریب قدرت دو ترانسفورماتور مساوی باشد تا بتوان دو ترانسفورماتور یا دو خط و غیره را پارالل کرد.

763ـ(72)- با آرامش کامل وضعیت پست را بررسی و در صورتی که فقط مصرف داخلی قطع شده باشد، نسبت به وصل آن اقدام می‌نماید و اگر تغذیه فشار قوی پست قطع شده باشد، پس از تماس با مرکز کنترل ذیربط و کسب مجوز، اقدام به باز نمودن کلیه دیژنکتورهای 63 و 20 کیلو ولت خروجی و ورودی می‌نماید.

765ـ (74)-در صورت بی‌برق شدن شینه 20 کیلو ولت، اپراتور می‌بایستی مراتب را به وسیله بی‌سیم یا تلفن به مرکز کنترل ذیربط، اطلاع داده و فیدرهای 20 کیلو ولت خروجی دیژنکتورهای ارتباط باسبارها را در صورت بسته بودن باز و منتظر دستورات مسئولین مرکز کنترل بماند.

772ـ(78)- رنج تغييرات ولتاژ عادی پست عبارت است از:

افزایش تا 5/20 کیلو ولت و کاهش تا 5/19 کیلو ولت.

773ـ(79)- رنج تغییرات ولتاژ غیرعادی پست عبارت است از:

افزایش تا 21 کیلو ولت و کاهش تا 18 کیلو ولت.

774ـ(80)- رنج تغییرات ولتاژ غیرقابل تحمل در پست‌ها عبارتند از:

افزایش بیش از 21 کیلو ولت و کاهش کمتر از 18 کیلو ولت.

775ـ(81)- در صورتی که وضعیت ولتاژ در حالت غیرقابل تحمل باشد اپراتور پست‌ها موظفند وضعیت ولتاژ را به مراکز کنترل اعلام نموده و به هر نحو مقتضی نسبت به کاهش یا افزایش ولتاژ اقدام نمایند.

776ـ(82)- کنترل ولتاژ باتری‌ها، نظارت در روشن شدن مدار اضطراری و یا روشنایی اضطراری.

777ـ (83)-در صورت وجود مجموعه خازنی در پست، وصل فیدرهای خازن منوط به بارگیری کامل از پست و نیاز به جبران بار راکتیو پست می‌باشد.

778ـ (84)-در صورت بروز عیب در سیستم تغذیه جریان مستقیم، باید به فوریت مرکز کنترل ذیربط را مطلع نمود.

779ـ (85)-از آنجا که کنترل درجه حرارت ترانسفورماتور (سیم پیچ و روغن) مهم می‌باشد، چنانچه مقادیر رویت شده به تنظیمات آلارم و تریپ نزدیک باشد، مراتب بایستی به مرکز کنترل اعلام گردد.

786ـ(90)- اپراتور بایستی ضمن اطلاع به مرکز کنترل، بلافاصله C.T. را از مدار خارج و آن را كاملاً ايزوله نمايد. سپس موضوع را به سرپرست واحد بهره برداري پست و گروه تعميرات اطلاع و گزارش نمايد.

787ـ(91)- هیچ کس بدون اجازه حق ورود به کلید خانه و یا محوطه پست را ندارد.

788ـ(92)- این تجهیز راکتور شماره یک متصل به خط 400 کیلو ولت AE902 (شهيد رجايي ـ تبريز) در پست تبريز مي‌باشد.

789ـ(93)- این تجهیز یک برقگیر (L.A) است كه بر روي خط شماره 612 در پست با حرف شناسايي P و با ولتاژ 63 كيلو ولت (رقم 6) متصل شده است.

790ـ(94)- این تجهیز یک سکسیونر متصل به خط (رقم 3 سمت راست) است که بر روی خط شماره 807 در پست با حرف شناسايي S و با ولتاژ 230 كيلو ولت (رقم 8) متصل شده است.

791ـ(95)- از آنجا که تجهیز مورد نظر خط می‌باشد، دو رقم سمت راست آن باید اعدادی بین 00 تا 39 باشد (مثلاً عدد 12) لذا با توجه به ولتاژ 400 کیلو ولت (رقم 9) شمارة خط مورد نظر MN912 مي باشد.

792ـ(96)- منظور از علامت Yy0 يعني اتصال سيم پيچ‌هاي اوليه و ثانويه ترانسفورماتور به صورت ستاره بوده و اختلاف فاز اوليه و ثانويه صفر درجه مي‌باشد و نيز منظور از علامت YNd11 اين است كه اوليه اين ترانسفورماتور قدرت با اتصال ستاره زمين شده و ثانويه‌اش مثلث مي‌باشد. به علاوه هر فاز اوليه با فاز مشابه‌اش در ثانويه داراي اختلاف فاز  مي‌باشد. كلاً علامات اختصاري بالا گروه اتصال را مشخص مي‌نمايند.

793ـ(97)- سیم پیچی اولیه و ثانویه 150 درجه اختلاف فاز داشته و اتصال سیم پیچ‌های اولیه و ثانویه در هر دو به صورت ستاره و بدون اتصال زمین می‌باشند.

794ـ(98)- بر اساس ولتاژ نامی و ترتیب قرار گرفتن آنها که معمولاً یک عدد دو رقمی است که رقم اول ولتاژ را مشخص می‌نماید و رقم دوم شماره باسبار را نشان می‌دهد.

795ـ(99)- G.S نيروگاه، S.S ترانسفورماتور مصرفي داخلي، G.T ترانسفورماتور زمين و داخلي، T.S پست داراي ترانسفورماتور، D.S ايستگاه تقسيم كننده، L.A برقگير، C.T ترانسفورماتور جريان، Ca كابل و C.V.T ترانسفورماتور ولتاژ خازني.

796ـ (100)-

ولتاژ

400V

20KV

63KV

132KV

230KV

400KV

كد

0

4

6

7

8

9

رنگ

مشکی

زرد

آبی

سبز

قرمز

بنفش

797ـ(101)- چنانچه جهت بار به صورت ورودی باشد با علامت N و اگر به صورت خروجي باشد با علامت T نشان مي‌دهند.

798ـ(102)- شماره ترانسفورماتورها نیز 2 و 4 خواهند بود.

799ـ (103)-رقم اول (6) نشان دهندة ولتاژ 63 کیلو ولت است.

ـ رقم دوم و سوم (11) نشان دهندة دیژنکتور مربوط به خط یا کابل است.

ـ رقم چهارم (2) نشان دهندة دیژنکتور است.